Eergisteren woonde ik een infosessie bij op de school van onze kinderen. Over faalangst. Op aanraden van de juf van onze dochter, want ze merkt wel duidelijke kenmerken op bij haar. Ook de vorige jaren werd er met haar al gewerkt rond faalangst. Zo werken ze daar op school bijvoorbeeld met de leerkuil. Deze leerkuil toont wat leren is: leren is falen, leren is moeilijk, leren is proberen, leren is succes ervaren.

Tijdens een oudercontact vorig schooljaar zag ik deze leerkuil op de bank van mijn dochter plakken, als reminder dat het ok is om te falen, dat dit erbij hoort. En eergisteren zat ik dan in die infosessie over faalangst. En schreef ik onze dochter nadien in voor het traject hierrond. Een traject waarbij de focus niet zozeer op faalangst ligt, maar op faalmoed: krachtig omgaan met teleurstellingen, angstige gedachten omzetten in helpende gedachten. Dit zou haar wel eens kunnen helpen.

De dag nadien start ik een nieuw traject loopbaanbegeleiding op met een man die wil uitzoeken in welke andere jobs hij zijn kwaliteiten nog kan inzetten. We overlopen zijn opleidingen, werkervaring en privéleven, om zo uit te zoeken wie hij is (zijn kwaliteiten of talenten) en wat hij belangrijk vindt (zijn waarden). Nadien zullen we dan bekijken welke jobs hierbij en dus bij hem kunnen passen.

Wanneer we zijn middelbare opleiding bespreken, vertelt hij me dat hij de meeste vakken wel leuk vond. En ook wel goed kon. Tot het mondeling examen was. Zo vertelt hij dat hij op een mondeling examen blokkeerde en niet meer uit zijn woorden kwam. De oplossing van de juf (toen, intussen zoveel jaren geleden): extra bijlessen. De bijlesgever stelde de terechte vraag waarom die bijlessen nodig waren, want mijn cliënt was op cognitief vlak helemaal mee. Ook op de universiteit ervaarde hij een gelijkaardige black-out bij een mondeling examen. Terwijl hij die leerstof de dag voordien thuis nog perfect kon.

Ik leg hem uit dat dit niet met zijn cognitieve capaciteiten te maken heeft (zoals ook zijn bijlesgever opmerkte). Tijdens ons kennismakingsgesprek had mijn cliënt vertelt dat hij vaak ook worstelt met perfectionisme. Ik leg uit dat perfectionisme en faalangst sterk samenhangen. En dat het dus misschien wel faalangst was dat ertoe leidde dat hij blokkeerde of een black-out kreeg.
Tijdens de infosessie die ik de avond ervoor zelf volgende, werden de 3 componenten van faalangst nog eens op een rijtje gezet. Faalangst kent een cognitieve component (gedachten zoals “ik kan dit niet”), een emotionele of lichamelijke component (verhoogde hartslag, zweten, kortademig,..) en tot slot een gedragsmatige component. Deze gedragsmatige component is de gekende fight, flight of freeze reactie (er is ook nog een fawn en flop reactie maar die zijn iets minder gekend).

Ik leg mijn cliënt uit dat hij op dat moment waarschijnlijk in de freeze reactie terecht kwam. Een black-out, niet meer op zijn woorden komen, blokkeren. Dit helpt zegt hij, dit inzicht. Dit maakt duidelijk wat er toen gebeurde. Hij wist dat hij het wel kon, en dat er iets anders aan de hand was. Dit verklaart veel.

En ik, ik ben blij dat de juf van mijn dochter verder kan en durft te kijken dan louter het cognitieve. Dat onze dochter nu al krijgt wat ze nodig heeft, en niet pas 20 jaar later een verklaring vindt voor wat er nu speelt.